Pasażerowie tramwajów, autobusów czy pociągów nieczęsto decydują się na rozmowy o zagadnieniach, powiedzmy, kulturalnych. Słyszy się zwykle pogawędki o znajomych, o telefonach komórkowych, o tzw. imprezach. Jeśli więc w środkach komunikacji miejskiej miałem okazję posłuchać dyskusji o literaturze, mam prawo zaliczyć się do szczęściarzy. Tak by się przynajmniej zdawało. Bo czy było tak w istocie, pozostawiam ocenie Czytelników BP. 

 Otóż w pociągu pewien pan zauważył, że czytam Elizę Orzeszkową i powiedział z przekąsem, że “teraz trzeba czytać Gombrowicza”. Łatwo się domyślić, co się kryło za tą uwagą. “Kiedyś w księgarni przeglądałem jakąś książkę Gombrowicza – mówi z awersją. – Nie czytałem jej, ale rzuciło mi się w oczy takie jakieś zdanie, że <ja tej Polski to nienawidzę>”. I dalej: “Albo <Ferdydurke>. Co to ma niby znaczyć? Jakiś idiotyczny tytuł. Podobno to jest wzięte z jakiegoś idiotycznego widowiska”. Na drugim biegunie znalazł się oczywiście Sienkiewicz: “A Sienkiewicz! On to się wgryzł w historię! Jaka to ogromna praca nad takim <Quo vadis>”. Nikt się już nie troszczy o Polskę, o rodzimą kulturę: “Dojdzie do tego, że w szkołach będzie Szymborska zamiast Mickiewicz” (fleksja oryginalna).  

A teraz druga część rozważań o literaturze – nie słyszałem jej na własne uszy, zamieszczam więc relację świadka: “Typowa warszawska dziewczyna ma na sobie to, co manekin za witrynami modnych sklepów odzieżowych. To, czego ubranie nie przykrywa, zazwyczaj przybiera barwę brązowawą – w gorszym wypadku pomarańczową, ale ekstrema też nie są ważne. Dziewczyna ząbki ma białe a czyste. Taki oto ideał stał obok drugiego ideału z gumą w ustach. Jeden ideał – brunetka – do drugiego ideału – blondynka – mówi na tyle głośno, żeby zwrócić uwagę otoczenia: 

- Słyszałaś, co chce robić Giertych? Grudzińskiego mają usunąć. <Inny świat> – to taka zajebista książka. Taka zajebista książka.

- Hanny Krall? – pyta blondynka.

- Nie, Grudziński, Herling-Grudziński.

- <Nowy świat>?

- Nie, <Inny świat>. Dwudziestolecie międzywojenne. Z dwudziestolecia międzywojennego wszystko przeczytałam. Taaa – rozgląda się wokół ideał nr 1. – Z dwudziestolecia wszystko przeczytałam.

- Ja też wszystko przeczytałam, ale z romantyzmu”. 

Co tu dużo mówić, tak to już bywa, kiedy się wszystko przeczyta. Może należałoby się upomnieć o jakieś zniżki przy zakupie karty miejskiej.