Jedną z wartości, które niemal przestały być wartością a stały się jej antytezą jest wierność. Niedawno w trakcie dzielenia się poglądami na temat cech, które powinien mieć człowiek, z którym chcemy stworzyć dobry związek ktoś wspomniał na forum grupy, że właśnie przede wszystkim wierności oczekuje od swego partnera i wierność jest tym, co on sam ma do dania. Spotkały go spojrzenia z pewnością zdziwione i niemal współczujące. Dla większości uczestników spotkania wierność nie liczyła się wśród pożądanych cech partnera tak jak poziom inteligencji, wrażliwość, czułość, atrakcyjność fizyczna. No bo czym jest wierność w świecie, w którym ceni się zdolność do szybkiego przystosowania się do zmian? W którym stałość oznacza zatwardziałość, niemożność rozwoju, chęć utrwalania tego, czego nie da się zatrzymać?

W książce Zygmunta Baumana pt. „Płynna nowoczesność” autor pisze, że otaczająca człowieka rzeczywistość staje się tak szybko zmienna, że nie przybiera trwale określonego kształtu. Zachowuje się pod tym względem jak ciecz przyjmująca kształt naczynia, w które jest wlewana. Wobec tego nie można już mówić o rządzących nią normach, zasadach i regułach, które z definicji niejako wymagają niezmienności w czasie, czyli właśnie trwałości. Wszystko staje się chwilowe, tymczasowe, do odwołania. Pożądaną cechą poszczególnych elementów rzeczywistości staje się to, że za chwilę można o nich zapomnieć, odrzucić je i wymienić na coś innego, pozbyć się, w razie, gdy przyjdzie taka ochota.

Stąd człowiek nabywa nowego stosunku do czasu. Zygmunt Bauman określa go jako momentalność. Momentalność polega na odebraniu czasowi trwania. Czas, który człowiek bierze pod uwagę w swoich kalkulacjach i strategiach skurczył się do jednego, teraz właśnie przeżywanego momentu Szybkość i wielokierunkowość zachodzących zmian w coraz większym stopniu wyklucza kontynuację a więc również wyklucza jakiekolwiek spotkanie się jutro. Jutro bowiem ani ja nie będę już taka jak dziś ani ty. Nie warto poznawać się nawzajem, bo nasza wiedza o sobie już za chwilę okaże się zupełnie nieprzydatna i nie rozpoznamy się. Przyszłość jest tak niepewna, ze rozsądne jest życie tylko tą jedną, teraz przeżywaną chwilą. Tym bardziej, że w każdej chwili otwiera się przed nami nieskończona liczba możliwości, więc jeżeli nieskończoność może się zawrzeć w jednym momencie, to długotrwałość jest bez znaczenia, gdyż nie może przynieść nic więcej. Momentalność oznacza wszechogarniającą, zawrotną zmienność. Zmieniają się miejsca zamieszkania, podejmowane działania, wykonywane zawody, zainteresowania, związki z ludźmi i zobowiązania.

Twierdzi się, że poczucie zagubienia, które temu towarzyszy nie świadczy jeszcze o tym, że z człowiekiem dzieje się coś złego, lecz że to jest koszt wolności i przyjęcia odpowiedzialności za własne życie i własne wybory. Skoro zaś wzrostu tempa zmian nie da się powstrzymać, człowiek powinien dążyć do tego, żeby być coraz bardziej elastycznym. To zaś udaje się, gdy żyje się bez przywiązań, pełnią szybko następujących po sobie wrażeń, bez wyraźnych poglądów, bez autorytetów. Zamiast przywódców ma się doradców, za którymi nie podąża się, można ich za to w każdej chwili zwolnić. W takiej sytuacji trwałość oznaczałaby sztywność, brak płynności a więc przeszkodę w swobodzie z korzystania z wyłaniających się w każdej chwili nowych perspektyw. Dążenie do trwałości jest w ramach takiego stanowiska postrzegane jako próba ściągnięcia człowieka na powrót do stanu skrępowania, z którego właśnie się wyzwolił. Jest uważane za przejaw powodowanej lękiem nostalgii za minioną epoką, kiedy to, że miało się jedną ojczyznę, jedną żonę, jeden dom i jeden zawód wynikało z konieczności a nie z wyboru.

W takiej atmosferze wierność może być tylko przeszkodą w dokonywaniu postępu w życiu, może oznaczać lęk przed przyznaniem, że wyrosło się już z jakiegoś etapu życia. Jeśli już musimy używać tego słowa, to uprawnione jest tylko takie jego znaczenie jak wierność sobie. Ja jednak przyznaję rację temu panu, który stawiał na wierność w związku. Myślę że jest to trudne, ale że warto jest – nawet wbrew swojemu interesowi, nawet wiedząc, że ktoś jest dla mnie już teraz kulą u nogi – być mu wiernym. Być wiernym, gdy zachoruje, gdy przestanie być atrakcyjny, gdy nie zrobił takich postępów w swoim rozwoju jak ja i został gdzieś w tyle i muszę go ciągnąć za sobą. I zależy mi na przeświadczeniu, że gdy ja zostanę z tyłu, ten z kim się związałam nie powie mi cześć, tylko weźmie mnie pod ramię, mimo, że będę mu ciążyć.

Nawet w tej płynnej rzeczywistości potrzeba stałych punktów odniesienia. A takie wzajemne zobowiązanie do wierności jest stałym gruntem, na którym można oprzeć swoje stopy. Dzięki temu można uniknąć zaplątywania się w tyleż gorączkowych co bezowocnych poszukiwaniach najkorzystniejszej dla siebie ścieżki, tylko podążać tą jedną, którą uzna się za swoją. Aż w końcu w jakiś przedziwny sposób wierność, owo ograniczenie, które wydaje się nielogiczne i zawężające, okazuje się właśnie tą ścieżką, na której można odkrywać duże sprawy, o których nie miało się pojęcia.